Naar aanleiding van het debat dat ik aan het organiseren ben, onder de titel ‘Jokken over Yakult’ werd ik geïnterviewd door de Vox, de universiteitskrant van de Radboud Universiteit. Hieronder het interview, dat ook op de Voxlog te vinden is. Het interview is geschreven door Martine Zuidweg.

Jokken over Yakult

Honoursstudenten organiseren woensdag 20 december een forumdebat over de rol van de wetenschap in onze zoektocht naar een gezond leven. Medeorganisator Rense Nieuwenhuis, derdejaarsstudent sociologie, over Omega-3vetzuren en de wonderpil.

Zijn we geobsedeerd door een goede gezondheid?

“Jazeker. Zonder dat we met z’n allen precies weten wat gezondheid is, zijn we er toch allemaal naar op zoek. Kijk maar naar de reclames op televisie. Je krijgt boter met Omega-3 vetzuren voorgeschoteld. Of boter met HLA. De reclame suggereert dat als je die boter aan je kinderen geeft, ze slimmer worden. In de yoghurtjes, de Yakult bijvoorbeeld, zouden allerlei bacteriën zitten die heel belangrijk zijn voor onze darmflora. Of het echt gezond is, is nog maar de vraag. Want die stoffen moeten eerst nog door de maag heen. De kans dat die bacteriën in de darm komen, is dus al klein. Maar het wordt aan de man gebracht alsof het helemaal goed met je komt als je Yakult koopt. En we kopen het massaal.”

Wat hebben wetenschappers daarmee te maken?

“Er worden wetenschappelijke claims gedaan. Dat zie je ook heel sterk bij de huidmiddelen, de zalfjes en de crèmes. Er is altijd ‘klinisch of dermatologisch’ bewezen dat het werkt. Er wordt een wetenschappelijk cachet aan gegeven. Er zal allicht een onderzoekje gedaan zijn, maar of daarbij sprake is van degelijk wetenschappelijk onderzoek valt te betwijfelen.
Psychologe Tatjana van Strien gaat tijdens het debat vertellen over de nieuwe wonderpil Rimonabant. Die pil werkt onder andere tegen zwaarlijvigheid, alcoholverslaving, rookverslaving en nog veel meer. Het lijkt erop dat we die pillen allemaal in een potje op ons nachtkastje moeten zetten en dan kunnen we er verder op los leven. In klinische trials blijkt de pil inderdaad effect te hebben. Maar dat dertig tot vijftig procent van de deelnemers aan die onderzoeken is afgehaakt vanwege ernstige bijwerkingen, vertellen de media er niet bij.”

Dus de wetenschap jokt lustig mee?

“We willen graag gezond zijn en de wetenschap geeft ons antwoorden als het gaat over onze gezondheid. Maar of dat de juiste antwoorden zijn… Op de een of andere manier denken wij dat de wetenschap de waarheid in pacht heeft. En dat terwijl wetenschappelijk onderzoek steeds vaker gefinancierd wordt door het bedrijfsleven. De voedingsindustrie spendeert veel geld aan wetenschappelijk onderzoek naar goede voeding. Ook het onderzoek naar Rimonabant is betaald door de farmaceutische industrie en daar is wel degelijk een onafhankelijke hoogleraar bij betrokken. Maar goed, als hij wilde plannen heeft of heel kritisch onderzoek doet, dan kan natuurlijk de geldkraan dichtgedraaid worden. En omdat hij het onderzoek in opdracht doet, krijgt de opdrachtgever als eerste de onderzoeksresultaten.”

Of de wetenschap ons echt helpt gezonder te worden is nog maar de vraag?

“Als wetenschap wordt betaald door het bedrijfsleven dan worden die dingen onderzocht die voor het bedrijfsleven interessant zijn. Maar dat wil niet zeggen dat wij daar automatisch gezonder van worden. Het kan best zo zijn dat wetenschappers die dingen onderzoeken die op zichzelf best wel waar zijn, maar die eigenlijk niet van heel groot belang zijn voor onze gezondheid. Misschien is het veel belangrijker om ’s ochtends weer gewoon twee bruine boterhammen te eten in plaats van een Omega-3 olie preparaatje of een Yakult-yogurtje. Maar daar zal de voedingsindustrie geen onderzoek naar doen.”

Het forumdebat, met gespreksleider Bas Haring vindt plaats in de Aula, Comeniuslaan 2, van 20.00-22.00 uur. Sprekers: Hub Zwart, Michiel Korthals, Tatjana van Strien. Aanmelden via: www.ru.nl/honoursyakult